Başlık:BYD’ye Manisa Şoku: Fabrika Gecikti, 1 Milyar Dolarlık Ceza Gündemde
Çin merkezli otomotiv devi BYD’nin Türkiye’de gerçekleştirmeyi planladığı dev yatırımda beklenen adımların atılmaması, ciddi yaptırımları gündeme getirdi. Manisa’da kurulması planlanan elektrikli araç üretim tesisinde henüz somut bir ilerleme sağlanamaması üzerine Ticaret Bakanlığı harekete geçti.
1 Milyar Dolarlık Yatırımda Beklenen Başlangıç Yapılmadı
Dünyanın en büyük elektrikli araç üreticilerinden biri olan BYD, Manisa’da yıllık 150 bin araç üretim kapasiteli bir fabrika kurmak için yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım planı açıklamıştı. Yapılan anlaşma kapsamında şirkete çeşitli vergi avantajları sağlanırken, fabrikanın belirli bir süre içinde tamamlanması şartı getirilmişti.
Ancak aradan geçen süreye rağmen projede herhangi bir inşaat faaliyetinin başlamaması dikkat çekti.
İthalat Kotası Doldu, Avantajlar Sona Erdi
8 Temmuz 2024 tarihinde imzalanan anlaşma ile BYD’ye, fabrika tamamlanana kadar ithal edeceği araçlar için vergi indirimi avantajı tanınmıştı. Bu avantaj, belirli bir ithalat kotası ile sınırlandırılmıştı.
Gelinen noktada şirketin ithalat kotasını doldurduğu ve buna bağlı olarak vergi avantajını kaybettiği belirtiliyor. Bu durum, markanın Türkiye pazarındaki satış performansını da doğrudan etkiledi.
1 Milyar Dolarlık Ceza İhtimali
Projede ilerleme sağlanamaması durumunda, yatırım şartlarını yerine getirmeyen BYD’ye yatırım tutarı kadar yani yaklaşık 1 milyar dolarlık ceza kesilebileceği ifade ediliyor. Bu olasılık, yatırımın geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Gözler Yurtdışı Yatırımlarına Çevrildi
BYD’nin Avrupa’daki yatırımları da Türkiye’deki süreci tartışmaya açtı. Şirketin Szeged kentinde kurduğu yeni fabrikada deneme üretimlerine başlaması, yatırımın farklı ülkelere kayabileceği yönündeki iddiaları güçlendirdi.
Bu tesisin yılın ikinci yarısında seri üretime geçmesi bekleniyor.
Bakanlıktan Net Mesaj: Şartlar Sağlanmazsa Yaptırım Var
Konu daha önce Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine de taşınmıştı. Fatih Kacır, yatırımın teşvik mevzuatı kapsamında yakından takip edildiğini belirterek, şartların yerine getirilmemesi halinde gerekli yaptırımların uygulanacağını vurguladı.
Kacır açıklamasında, yatırımın tüm detaylarının sözleşme ile belirlendiğini ve devlet desteklerinin bu çerçevede verildiğini ifade etti. Ayrıca, yatırımın tamamlanmaması durumunda uygulanacak yaptırımların mevzuatta açıkça yer aldığını ve teminat mekanizmalarıyla Türkiye’nin çıkarlarının korunduğunu dile getirdi.
Satışlarda Sert Düşüş Yaşandı
Vergi avantajlarının sona ermesi, BYD’nin Türkiye satışlarına da olumsuz yansıdı. 2026 yılının ilk üç ayında toplam 6 bin 127 araç satışı gerçekleştiren marka, Mart ayında yalnızca 833 adet satış yapabildi.
Bu düşüş, markanın Türkiye pazarındaki rekabet gücünün zayıfladığı şeklinde yorumlanıyor.
