Sosyal Medya Yasası Yolda: 15 Yaş Sınırı, Yüz Tanıma Sistemi ve Ebeveyn Kontrolü Geliyor

Çocukların dijital dünyada daha güvenli bir ortamda bulunmasını amaçlayan yeni sosyal medya düzenlemesi için geri sayım başladı. Hazırlanan kapsamlı taslağın kısa süre içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması bekleniyor. Düzenleme ile birlikte sosyal medya kullanımında 15 yaş sınırı, platformlara ebeveyn kontrol araçları zorunluluğu ve gelişmiş yaş doğrulama sistemi gibi önemli adımlar atılacak.

Yetkililer, mevcut mevzuatın hızla değişen dijital dünyaya tam anlamıyla karşılık veremediğini belirtirken, çocukların fiziksel, psikolojik ve sosyal gelişimini korumaya yönelik daha güçlü bir yasal çerçeveye ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.

15 Yaş Sınırı Geliyor

Taslak düzenlemeye göre sosyal medya platformlarında 15 yaş altındaki çocukların hesap açması sınırlandırılacak. Bu yaş sınırı belirlenirken;

• Türk Ceza Kanunu’ndaki cezai sorumluluk yaşı
• Türk Medeni Kanunu’ndaki düzenlemeler
• Avrupa ülkelerindeki uygulamalar
• Bilimsel araştırmalar

göz önünde bulunduruldu.

Amaç, çocukların dijital ortamda maruz kalabileceği siber zorbalık, istismar, manipülasyon ve zararlı içerik risklerini en aza indirmek.

Ebeveyn Kontrol Araçları Zorunlu Olacak

Yeni sosyal medya yasası ile birlikte platformlara önemli yükümlülükler getirilecek. Buna göre:

• Ebeveyn kontrol araçları sunulması zorunlu hale gelecek
• Şikâyet başvuruları en geç 48 saat içinde yanıtlanacak
• Aldatıcı reklamların engellenmesi için önleyici sistemler kurulacak

Bu adımlar sayesinde ailelerin çocuklarının dijital faaliyetlerini daha yakından takip edebilmesi ve riskli içeriklere karşı koruma sağlayabilmesi hedefleniyor.

Yaş Doğrulama Sistemi ve Yüz Tanıma Teknolojisi

Taslakta en dikkat çeken başlıklardan biri yaş doğrulama sistemi oldu. Üzerinde çalışılan yöntemler arasında:

• Yüz tanıma sistemleri
• Çevrim içi hareketlerden yaş tahmini yapan algoritmalar
• Kimlik doğrulama uygulamaları

bulunuyor.

Bu sistemlerin, çocukların yaşlarını gerçeğe aykırı beyan ederek sosyal medya platformlarına erişmesini engellemesi amaçlanıyor. Ancak kişisel verilerin korunması ve mahremiyet konuları da düzenlemenin en hassas başlıkları arasında yer alıyor.

Dijital Oyunlara Sıkı Denetim

Düzenleme yalnızca sosyal medya platformlarını değil, dijital oyun sağlayıcılarını da kapsıyor. Buna göre:

• Oyunlar yaş kriterlerine göre derecelendirilecek
• Derecelendirilmeyen oyunların sunumu engellenecek
• Türkiye’den günlük erişimi belirli bir seviyenin üzerinde olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcıları Türkiye’de temsilci bulundurmak zorunda olacak

Bu firmaların Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na bildirim yapması gerekecek. Kurallara uymayanlara idari para cezası ve bant daraltma yaptırımı uygulanabilecek.

Uluslararası Örnekler Dikkate Alındı

Taslak hazırlanırken farklı ülkelerdeki uygulamalar da incelendi.

Avustralya, Fransa, Danimarka, Belçika ve ABD’nin bazı eyaletlerinde çocukların sosyal medya kullanımına yaş sınırlamaları ve ebeveyn izni şartı uygulanıyor.

Çin’de ise belirli saatlerde internet erişimine doğrudan kısıtlama getiriliyor.

Bu örnekler ışığında Türkiye’de uygulanabilir ve yerel hukukla uyumlu bir model oluşturulmaya çalışılıyor.

Bakanlıklar ve Uzmanlar Sürece Dahil

Çalışmalar kapsamında:

• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
• Adalet Bakanlığı
• Milli Eğitim Bakanlığı

ile birlikte akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, sosyal medya platformları, ebeveynler ve çocuklarla istişareler yapıldığı bildirildi.

Yeni düzenlemenin temel dayanağının “çocuğun üstün yararı” ilkesi olduğu özellikle vurgulanıyor.

Neden Yeni Bir Sosyal Medya Yasası Gerekli?

Teknolojik dönüşümle birlikte çocuklar çok daha erken yaşta dijital ortama dahil oluyor. Ancak bu durum;

• Siber zorbalık
• Dijital bağımlılık
• Zararlı içeriklere maruz kalma
• Kimlik ve veri güvenliği riskleri

gibi ciddi sorunları da beraberinde getiriyor.

Yetkililer, mevcut mevzuatın bu risklere karşı yeterince hızlı ve etkili müdahale imkânı sunmadığını belirtiyor. Bu nedenle daha proaktif ve bütüncül bir düzenleme ihtiyacı öne çıkıyor.

Sonuç

Yeni sosyal medya yasası, çocukların dijital dünyada daha güvenli bir ortamda bulunmasını hedefleyen kapsamlı bir reform niteliği taşıyor. 15 yaş sınırı, ebeveyn kontrol zorunluluğu, yaş doğrulama sistemi ve oyun platformlarına getirilecek yaptırımlar, dijital güvenlik alanında önemli bir dönüm noktası olabilir.

Taslağın Meclis sürecinde nasıl şekilleneceği ve uygulamada nasıl bir model benimseneceği ise önümüzdeki dönemde netleşecek.

---

Sık Sorulan Sorular

Sosyal medya için yaş sınırı kaç olacak?

Taslak düzenlemeye göre 15 yaş sınırı getirilmesi planlanıyor.

Yüz tanıma sistemi zorunlu mu olacak?

Taslakta yüz tanıma dahil olmak üzere farklı yaş doğrulama yöntemleri üzerinde duruluyor. Nihai karar Meclis sürecinde netleşecek.

Oyun şirketlerine ne tür yaptırımlar uygulanacak?

Yaş derecelendirmesi yapmayan ve Türkiye’de temsilci bulundurmayan firmalara para cezası ve bant daraltma yaptırımı uygulanabilecek.

Ebeveynler çocuklarını nasıl kontrol edecek?

Platformların sunacağı ebeveyn kontrol araçları sayesinde içerik filtreleme ve kullanım takibi yapılabilecek.